1. Hội chứng Cushing là gì?
-
Đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp: Mức cortisol cao kéo dài có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho mắt, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh như đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp. Những vấn đề này dẫn đến suy giảm thị lực, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.
-
Bệnh cơ tim phì đại: Cortisol dư thừa có thể làm cơ tim dày lên bất thường, gây ra bệnh cơ tim phì đại. Điều này khiến tim hoạt động kém hiệu quả trong việc bơm máu, lâu dần có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như suy tim.
-
Loãng xương: Hormone cortisol ở mức cao làm giảm mật độ xương, tăng nguy cơ mất xương và loãng xương. Điều này khiến người bệnh dễ bị gãy xương, đặc biệt là ở các vị trí như cột sống, cổ tay và hông, dù chỉ gặp chấn thương nhẹ.
-
Ngực to: Hội chứng Cushing, do mức cortisol cao, gây mất cân bằng hormone. Điều này có thể khiến ngực to lên bất thường ở cả nam và nữ, gây ra sự khó chịu về mặt thẩm mỹ và tâm lý.
-
Vết rạn da: Các vết rạn màu tím hoặc hồng thường xuất hiện trên các vùng cơ thể dễ tích mỡ như ngực, cánh tay, bụng và đùi. Đây là kết quả của sự thay đổi cấu trúc da dưới tác động của cortisol, làm da yếu và dễ bị kéo giãn.
-
Rụng tóc: Cortisol cao làm ảnh hưởng đến chu kỳ mọc tóc, dẫn đến tình trạng tóc mỏng và rụng nhiều hơn. Điều này không chỉ tác động đến diện mạo mà còn gây lo lắng cho người bệnh.
-
Mặt tròn: Một khuôn mặt tròn giống như “mặt trăng” là dấu hiệu nhận biết rõ ràng của hội chứng Cushing. Đây là hậu quả của việc tích tụ mỡ bất thường quanh khuôn mặt do cortisol dư thừa.
-
Cục mỡ ở cổ: Cortisol cao khiến mỡ tích tụ ở vùng cổ gáy, tạo thành "cục mỡ trâu". Dấu hiệu này không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn có thể ảnh hưởng đến cử động cổ và tư thế.
-
Lành vết thương chậm: Mức cortisol cao làm giảm khả năng tái tạo mô và ức chế hệ miễn dịch, khiến vết thương khó lành hơn bình thường. Điều này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và kéo dài thời gian hồi phục.
Cortisol dư thừa gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể, từ vấn đề sức khỏe nội tạng đến ngoại hình. Do đó, cần nhận diện sớm các triệu chứng để can thiệp kịp thời.
>>>Xem thêm: Tìm hiểu lâm sàng nội khoa nền tảng
2. Vậy thì nguyên nhân nào đã gây ra hội chứng Cushing?
Hội chứng Cushing được chia thành hai loại chính: nội sinh và ngoại sinh.
-
Hội chứng Cushing nội sinh xảy ra khi cơ thể sản xuất quá nhiều cortisol. Nguyên nhân có thể đến từ các bất thường ở tuyến thượng thận, u tuyến yên, hoặc các khối u tiết hormone ACTH ngoại vi. Đây là dạng ít gặp hơn so với Cushing ngoại sinh.
-
Hội chứng Cushing ngoại sinh là dạng phổ biến hơn, xảy ra do sử dụng corticosteroid kéo dài, thường gặp ở bệnh nhân điều trị các bệnh lý như viêm khớp, lupus, hoặc sử dụng các loại thuốc Đông y không rõ nguồn gốc có chứa corticoid.
Tại Việt Nam, đa số các trường hợp biểu hiện Hội chứng Cushing đều liên quan đến việc lạm dụng thuốc corticoid kéo dài. Khi gặp bệnh nhân có các dấu hiệu đặc trưng như mặt tròn, rạn da màu tím, tích mỡ vùng cổ gáy, hoặc loãng xương, cần lưu ý khai thác tiền sử sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc điều trị khớp hoặc các loại thuốc Đông y.
>>>Xem thêm: Sinh viên Y3,Y4 học những môn gì?
3. Điều trị hội chứng Cushing như thế nào?
